STREAMORA

Matematyka · Matura podstawowa

Prawdopodobieństwo — kostki i losowanie bez zwracania

Liczenie jednakowo prawdopodobnych wyników, suma oczek na kostkach i losowanie kul bez zwracania. Przykłady i błędy w doborze modelu.

Od czego zacząć

Zanim policzysz prawdopodobieństwo jako iloraz liczby wyników, upewnij się, że przyjęte wyniki elementarne są jednakowo prawdopodobne.

W losowaniu bez zwracania sytuacja zmienia się po pierwszym losie. Drugiego prawdopodobieństwa nie przepisujemy bez sprawdzenia liczby pozostałych elementów.

Najważniejsze zależności

  • W modelu klasycznym P(A)=∣A∣/∣Ω∣P(A)=|A|/|\Omega|, jeśli wszystkie wyniki elementarne są jednakowo prawdopodobne.
  • Dwie uczciwe, niezależne kostki mają 36 jednakowo prawdopodobnych uporządkowanych par wyników.
  • Przy losowaniu bez zwracania zmniejsza się liczba dostępnych elementów.

PRZYKŁAD 1

Przykład 1

Rzucamy dwiema uczciwymi, niezależnymi sześciennymi kostkami. Jakie jest prawdopodobieństwo sumy oczek równej 9?

  1. Zapisz przestrzeń wyników

    Rozróżniamy wyniki pierwszej i drugiej kostki, więc jest 6 · 6 par.

    ∣Ω∣=36|\Omega|=36
  2. Wypisz pary korzystne

    Suma 9 występuje dla czterech par.

    (3,6),(4,5),(5,4),(6,3)(3,6),(4,5),(5,4),(6,3)
  3. Podziel liczby wyników

    Skracamy ułamek 4/36.

    P(A)=436=19P(A)=\frac4{36}=\frac19
Odpowiedź

19\frac19

Sumy od 2 do 12 nie są jednakowo prawdopodobne, więc nie można traktować ich jak 11 równych możliwości.

PRZYKŁAD 2

Przykład 2

W urnie są 4 kule czerwone i 3 niebieskie. Losujemy kolejno dwie kule bez zwracania. Oblicz prawdopodobieństwo dwóch czerwonych.

  1. Policz pierwszy los

    Pierwsza czerwona kula może zostać wylosowana spośród 4 na 7.

    P(C1)=47P(C_1)=\frac47
  2. Uwzględnij brak zwrotu

    Po czerwonej kuli zostają 3 czerwone kule i łącznie 6 kul.

    P(C2∣C1)=36P(C_2\mid C_1)=\frac36
  3. Pomnóż prawdopodobieństwa

    Obie czerwone kule muszą pojawić się w tej samej próbie.

    P(C1∩C2)=47⋅36=27P(C_1\cap C_2)=\frac47\cdot\frac36=\frac27
Odpowiedź

27\frac27

Drugie prawdopodobieństwo zależy od wyniku pierwszego losowania. Nie zakładamy niezależności.

TWOJA PRÓBA

Spróbuj samodzielnie

Losujemy jedną liczbę spośród 1, 2, 3, 4, 5, 6, każdą z takim samym prawdopodobieństwem. Oblicz szansę otrzymania liczby podzielnej przez 2 lub przez 3.

Zobacz rozwiązanie i sprawdź swoją próbę
  1. Zbuduj zbiór bez powtórzeń

    Korzystne liczby to 2, 3, 4 i 6. Liczba 6 spełnia oba warunki, lecz liczymy ją raz.

    P(A)=46=23P(A)=\frac46=\frac23
Odpowiedź

23\frac23

Słowo „lub” dopuszcza spełnienie obu warunków. Nie dodajemy liczby 6 dwukrotnie.

Typowe błędy

  • Przyjęcie różnych sum oczek jako jednakowo prawdopodobnych.
  • Zachowanie 7 kul w mianowniku drugiego losowania bez zwracania.
  • Dwukrotne zliczanie wspólnych wyników przy słowie „lub”.

Zapamiętaj

Dobry model i poprawne policzenie wyników są ważniejsze niż samo podstawienie do ułamka.

Pytania i odpowiedzi

Czy wzór liczba korzystnych przez wszystkie działa zawsze?

W tej postaci wymaga jednakowo prawdopodobnych wyników elementarnych. Bez tego założenia samo zliczanie może dać błędny wynik.

Czy losowanie bez zwracania jest niezależne?

Na ogół nie. Pierwszy wynik zmienia skład zbioru, z którego wykonujemy drugi los.

O materiale i źródłach

To autorskie przykłady i objaśnienia Streamory. Nie są zadaniami z konkretnego arkusza ani oficjalnym kluczem CKE.

Aktualny zakres i warunki egzaminu sprawdzaj w informatorach CKE. Streamora jest niezależną platformą do nauki.

Zauważoną niejasność możesz zgłosić na kontakt@streamora.pl, podając tytuł poradnika i numer przykładu.